Onderdeel van: Schaarse vergunningen
Schaarste volgt niet uit Europees recht, maar uit een eigen gemeentelijke keuze om het aantal gedoogverklaringen te maximeren.
Schaarste is geen natuurverschijnsel
Schaarste bij coffeeshops ontstaat niet uit Europees recht en niet uit de markt, maar uit een eigen gemeentelijke keuze: het vaststellen van een maximum aantal gedoogverklaringen. Zonder dat plafond is er geen schaars recht om te verdelen, en dus ook geen verdeelvraagstuk.
Wanneer ontstaat schaarste dan wél?
- De gemeente stelt in beleid of APV een numeriek maximum vast, waardoor het aantal beschikbare posities kleiner is dan het aantal gegadigden.
- De gemeente maakt die posities tijdelijk en verbindt daaraan een moment van (her)verdeling.
- De gemeente koppelt aan het plafond een selectiemoment — bijvoorbeeld bij het vrijkomen van een plek.
Pas in die situatie komen de nationale eisen uit de lijn Speelautomatenhal Vlaardingen (ABRvS 2 november 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2927) in beeld: een passende mate van openbaarheid en gelijke kansen op het moment dat daadwerkelijk wordt verdeeld.
Wat dat betekent voor de gemeente
Wie schaarste creëert, draagt ook de last van de onderbouwing. Het maximum moet actueel, noodzakelijk en evenredig zijn (art. 3:2, 3:4 lid 2 en 3:46 Awb), inclusief een afweging van minder ingrijpende alternatieven en van de gevolgen voor bestaande ondernemingen. Een plafond dat "historisch gegroeid" is, is geen onderbouwing.
Ons standpunt: de vraag is niet hoe schaarste verdeeld moet worden, maar waarom er überhaupt gemaximeerd wordt. Zie normeren in plaats van maximeren.