Onderdeel van: Ingezetenencriterium (I-criterium)
Wat we weten over de gevolgen voor straathandel, overlast en het bezoekersaantal.
Wat onderzoek laat zien
Diverse onderzoeken — onder andere van het WODC en lokale evaluaties — wijzen op een dubbel beeld. Aan de ene kant kan het I-criterium drugstoerisme afremmen op concrete locaties: het aantal buitenlandse bezoekers in handhavende steden daalt aantoonbaar, en de daaraan gekoppelde verkeers- en parkeeroverlast neemt af.
Aan de andere kant leidt strikte handhaving in grenssteden tot een verschuiving naar straathandel en illegale verkooppunten, met negatieve effecten op veiligheid en volksgezondheid. Een deel van de winst aan de voorkant wordt aan de achterkant weer ingeleverd.
Wat we niet goed weten
- Netto-effect op overlast. Zichtbare overlast in de binnenstad en onzichtbare overlast in woonwijken worden zelden in één maat gemeten.
- Gezondheidseffect. Wat het betekent dat een deel van de gebruikers naar een ongecontroleerd circuit uitwijkt, is slecht in cijfers vastgelegd.
- Vergelijkbaarheid. Gemeenten meten verschillend en op verschillende momenten, waardoor landelijke conclusies wankel zijn.
Het kantelpunt
Diverse gemeenten hebben op basis van deze inzichten hun strikte handhaving teruggeschroefd of niet ingevoerd. De afweging draait om één vraag: weegt de winst aan overlastbeperking op tegen de verschuiving naar een ongereguleerd alternatief? Dat antwoord is per gemeente anders — en dat is precies waarom een landelijk uniform regime niet werkt.