Achtergrond · 7 april 2026 · Experiment gesloten coffeeshopketen
Het experiment gesloten coffeeshopketen — in de volksmond het wietexperiment — is de eerste keer dat in Nederland de hele keten van teelt tot verkoop legaal en controleerbaar is. In tien gemeenten verkopen alle coffeeshops uitsluitend cannabis van aangewezen telers, met track-and-trace en toezicht.
Voor de deelnemende ondernemers is het geen studie op afstand maar dagelijkse bedrijfsvoering: inkoop bij een beperkt aantal leveranciers, verplichte registratie en een assortiment dat afhankelijk is van wat de gereguleerde keten kan leveren.
Hieronder de chronologie, het juridische kader en onze conclusie over de periode na de experimenteerfase.
Chronologie
Wettelijk kader
Het experiment rust op de Wet experiment gesloten coffeeshopketen, met een bijbehorend Besluit en een Regeling. Daarin staan de deelnemende gemeenten, de aanwijzing van telers, de eisen aan producten en de verplichte registratie.
17 juni 2024
Start van de overgangsfase: aangewezen telers mogen gereguleerde producten leveren aan coffeeshops in de deelnemende gemeenten, naast de bestaande inkoop.
7 april 2025
Start van de experimenteerfase. Vanaf dat moment mogen deelnemende coffeeshops uitsluitend cannabis van aangewezen telers verkopen. Voor hasj geldt tijdelijk een uitzondering.
1 september 2025
Einde van de tijdelijke uitzondering voor hasj. Ook hasj komt vanaf dat moment uitsluitend van aangewezen telers.
26 maart 2026
Een ruime meerderheid van de Tweede Kamer spreekt zich uit voor voortzetting van het experiment; een motie om te stoppen wordt verworpen.
7 april 2026
De experimenteerfase bestaat één jaar. De Inspectie Justitie en Veiligheid meldt 42 overtredingen bij 46 inspecties bij de telers, vooral rond registratie in het track-and-trace-systeem en beveiligingseisen. Er volgden waarschuwingen en herstelafspraken; de keten bleef doorlopen.
Voorjaar–zomer 2026
Burgemeesters van deelnemende gemeenten pleiten voor een bredere gereguleerde keten. In de winkel blijft de beschikbaarheid en variatie van gereguleerde hasj het meest genoemde knelpunt.
2029/2030
Einde van de experimenteerfase, gevolgd door een afbouwfase en een mogelijke verlenging. Daarna volgt de evaluatie en politieke besluitvorming.
Rechtspraak en juridisch kader
Wet experiment gesloten coffeeshopketen
Wet, Besluit en Regeling
Het experiment is een wettelijk geregelde uitzondering op de Opiumwet, met eigen verplichtingen voor telers en coffeeshops en eigen toezicht.
Toezicht en handhaving
Inspectie Justitie en Veiligheid, 7 april 2026
42 overtredingen bij 46 inspecties bij de tien telers in het eerste jaar van de experimenteerfase, vooral registratie en beveiliging.
Wat het voor ondernemers betekent
Deelnemende coffeeshops kopen uitsluitend in bij de aangewezen telers en registreren elke partij. Dat maakt de keten controleerbaar, maar ook kwetsbaar: valt één teler weg, dan is er geen alternatieve legale bron.
Assortiment en prijsvorming zijn daarmee deels buiten de eigen invloed komen te liggen. Dat is voor de evaluatie een relevant gegeven: uitvoerbaarheid is net zo goed een uitkomst als volksgezondheid en criminaliteit.
- Inkoop uitsluitend bij aangewezen telers
- Verplichte registratie in track-and-trace
- Beschikbaarheid en variatie van hasj als grootste praktijkknelpunt
Onze conclusie
Het experiment is uitvoerbaar gebleken: de keten loopt, telers leveren, coffeeshops verkopen en toezichthouders controleren.
Onze conclusie is dat het perspectief na de experimenteerfase het echte probleem is. Zonder vervolgbesluit vallen de deelnemende gemeenten terug op het oude gedoogbeleid — voor de betrokken ondernemers en telers een breuk in de bedrijfsvoering, en voor het beleid een verlies van alles wat in het experiment is opgebouwd.