Onderdeel van: Experiment gesloten coffeeshopketen
Overzicht van alle metingen in de evaluatie: voormeting, nulmeting, de vervolgmetingen tijdens de experimenteerfase en de eindevaluatie.
Waarom er meerdere metingen zijn
De evaluatie van het experiment gesloten coffeeshopketen bestaat niet uit één onderzoek, maar uit een reeks metingen op vaste momenten. Door steeds dezelfde onderwerpen op dezelfde manier te meten — in de tien deelnemende gemeenten én in de controlegemeenten — kan het onderzoeksteam ontwikkelingen over de tijd volgen. Elke meting is een tussenstand: pas de eindevaluatie geeft een totaalbeeld.
Het onderzoek wordt uitgevoerd door een consortium van RAND Europe, Breuer Onderzoek & Intraval Advies en het Trimbos-instituut, in opdracht van en gepubliceerd via het WODC.
Alle meetmomenten op een rij
Voormeting — september 2021 tot april 2022
Beschrijving van de situatie vóór de start van het experiment: interviews met betrokkenen, bezoeken aan coffeeshops, enquêtes onder bezoekers, omwonenden en personeel, en analyse van menukaarten. Deze meting vormt het vertrekpunt waarmee latere metingen worden vergeleken.
Nulmeting — 2022
Aanvullende vastlegging van de uitgangssituatie in de interventie- en controlegemeenten, zodat verschillen later herleidbaar zijn tot het experiment en niet tot externe factoren.
Start experimenteerfase — 7 april 2025
Vanaf dit moment verkopen de deelnemende coffeeshops uitsluitend gereguleerd geteelde cannabis. Voor hasj gold een tijdelijke uitzondering tot 1 september 2025. Dit is het startpunt van de metingen tijdens de experimenteerfase.
Eerste vervolgmeting — rapportage 2025
De eerste meting binnen de experimenteerfase. Belangrijkste bevindingen: geen toename van de gemeten cannabisconsumptie, een breder productassortiment, lagere prijzen voor gereguleerde wiet, meer transparantie in de keten en geen duidelijke negatieve ontwikkeling in leefbaarheid en veiligheid. In de niet-gereguleerde markt is nog geen duidelijke verschuiving gemeten.
Lees onze samenvatting van de eerste vervolgmeting
Volgende vervolgmetingen — volgens huidige planning
Gedurende de experimenteerfase volgen opnieuw metingen op dezelfde onderwerpen. De publicatiemomenten daarvan staan niet vast; ze zijn afhankelijk van de looptijd van het experiment en de planning van het onderzoeksconsortium.
Eindevaluatie — na afloop van het experiment
Het sluitstuk van de evaluatie, beoogd na het einde van de experimenteerfase (volgens de huidige wettelijke kaders rond 2029/2030, met een mogelijke verlenging). Pas dan kan de wetgever conclusies verbinden aan het geheel van de metingen.
Wat elke meting onderzoekt
- Gemeten cannabisconsumptie en consumentengedrag.
- Productassortiment, prijzen en beschikbaarheid.
- Verschuiving tussen de gereguleerde en de niet-gereguleerde markt.
- Leefbaarheid, veiligheid en overlast rond coffeeshops.
- Werking van de gesloten keten, track & trace en transparantie.
- Bedrijfsvoering van telers, distributie en coffeeshops.
Hoe u de metingen leest
Een enkele meting laat een momentopname zien en geen eindoordeel over het experiment. Ontwikkelingen kunnen ook samenhangen met factoren buiten het experiment. Daarom vergelijkt het onderzoek de deelnemende gemeenten steeds met controlegemeenten, en worden bevindingen pas in de eindevaluatie in samenhang gewogen.