Onderdeel van: Experiment gesloten coffeeshopketen
Overzicht van alle metingen in de evaluatie: voormeting, nulmeting, de vervolgmetingen tijdens de experimenteerfase en de eindevaluatie.
Waarom er meerdere metingen zijn
De evaluatie van het experiment gesloten coffeeshopketen bestaat niet uit één onderzoek, maar uit een reeks metingen op vaste momenten. Door steeds dezelfde onderwerpen op dezelfde manier te meten — in de tien deelnemende gemeenten én in de controlegemeenten — kan het onderzoeksteam ontwikkelingen over de tijd volgen. Elke meting is een tussenstand: pas de eindevaluatie geeft een totaalbeeld.
Het onderzoek wordt uitgevoerd door een consortium van RAND Europe, Breuer Onderzoek & Intraval Advies en het Trimbos-instituut, in opdracht van en gepubliceerd via het WODC.
Alle meetmomenten op een rij
Voormeting — september 2021 tot april 2022
Beschrijving van de situatie vóór de start van het experiment: interviews met betrokkenen, bezoeken aan coffeeshops, enquêtes onder bezoekers, omwonenden en personeel, en analyse van menukaarten. Deze meting vormt het vertrekpunt waarmee latere metingen worden vergeleken.
Nulmeting — 2022
Aanvullende vastlegging van de uitgangssituatie in de interventie- en controlegemeenten, zodat verschillen later herleidbaar zijn tot het experiment en niet tot externe factoren.
Start experimenteerfase — 7 april 2025
Vanaf dit moment verkopen de deelnemende coffeeshops uitsluitend gereguleerd geteelde cannabis. Voor hasj gold een tijdelijke uitzondering tot 1 september 2025. Dit is het startpunt van de metingen tijdens de experimenteerfase.
Eerste vervolgmeting (T1) — naar de Kamer op 9 september 2026
De eerste tussenmeting na de nulmeting (T0). Zij beslaat de periode van de start van de experimenteerfase op 7 april 2025 tot en met het eerste kwartaal van 2026. Belangrijkste bevindingen: bezoekersaantal, bezoekfrequentie en gebruik onveranderd ten opzichte van de nulmeting, een breder productassortiment, een sterkere daling van de wietprijs dan in de vergelijkingsgemeenten, een stijging van de hasjprijs, en geen significante verandering in ervaren leefbaarheid of in het aandeel bezoekers met een verhoogd risico op problematisch gebruik. De illegale markt speelt nog steeds een rol naast de coffeeshop.
Lees onze samenvatting van de eerste vervolgmeting
Volgende metingen — T2 en T3
Het onderzoek bestaat volgens de aanbiednota van het WODC (14 juli 2026) uit een voormeting (T-1), een nulmeting (T0), drie vervolgmetingen (T1, T2 en T3) en een evaluatieonderzoek.
Eindverslag begeleidings- en evaluatiecommissie — zomer 2028
Deze onderzoeken vormen de basis voor het eindverslag van de onafhankelijke begeleidings- en evaluatiecommissie, dat zij in de zomer van 2028 aanbiedt aan de ministers van VWS en JenV.
Vierde vervolgmeting (T4) — tweede kwartaal 2029
Omdat de experimenteerfase doorloopt tot 7 april 2029, volgt in het tweede kwartaal van 2029 nog de rapportage van de vierde vervolgmeting.
Eindevaluatie — na afloop van het experiment
Het sluitstuk van de evaluatie, beoogd na het einde van de experimenteerfase (volgens de huidige wettelijke kaders rond 2029/2030, met een mogelijke verlenging). Pas dan kan de wetgever conclusies verbinden aan het geheel van de metingen.
Wat elke meting onderzoekt
- Gemeten cannabisconsumptie en consumentengedrag.
- Productassortiment, prijzen en beschikbaarheid.
- Verschuiving tussen de gereguleerde en de niet-gereguleerde markt.
- Leefbaarheid, veiligheid en overlast rond coffeeshops.
- Werking van de gesloten keten, track & trace en transparantie.
- Bedrijfsvoering van telers, distributie en coffeeshops.
Hoe u de metingen leest
Een enkele meting laat een momentopname zien en geen eindoordeel over het experiment. Ontwikkelingen kunnen ook samenhangen met factoren buiten het experiment. Daarom vergelijkt het onderzoek de deelnemende gemeenten steeds met controlegemeenten, en worden bevindingen pas in de eindevaluatie in samenhang gewogen.
Beleidsreactie van het kabinet
Op 9 september 2026 boden de ministers van Justitie en Veiligheid en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de T1-rapportage aan beide Kamers aan. Het kabinet noemt de meting een eerste momentopname: er was ten tijde van de meting circa drie maanden geëxperimenteerd, zodat nog geen harde conclusies kunnen worden getrokken. De komende vervolgmetingen moeten laten zien of ontwikkelingen aanhouden, versterken of veranderen.
Naar aanleiding van signalen over producten met een hoog THC-gehalte, zoals edibles, vapes en concentraten, is besloten de bijsluiter aan te passen en het Trimbos-instituut om extra onderzoek naar deze producten te vragen. Het kabinet organiseert twee keer per jaar een bestuurlijk overleg met de deelnemende gemeenten.
Over de toegezegde appreciatie van de kritieke prestatie-indicatoren (KPI's) schrijft het kabinet dat de kernonderdelen van het onderzoek niet verder in KPI's zijn uitgewerkt, omdat dat de complexiteit van de onderzoekssituatie geen recht zou doen. De rapportage wordt samen met de andere rapportages gebruikt door de begeleidings- en evaluatiecommissie voor haar eindverslag; daarna maakt het kabinet een keuze over de toekomst van het cannabisbeleid.
Onze analyse van de eerste vervolgmeting
Wij hebben de T1-rapportage inhoudelijk geanalyseerd: de uitvoerbaarheid van de gesloten keten, aanbod en prijzen, de rol van de illegale markt, sterke producten en productinformatie, en wat dat betekent voor de verdere beoordeling van het experiment.
Analyse eerste vervolgmeting
Onze volledige analyse van de T1-rapportage is alleen voor leden. Ingelogde leden kunnen het document hier openen.
- 23 september 2026
Analyse eerste vervolgmeting Experiment gesloten coffeeshopketen
Van: Bond van Cannabis Detaillisten
Onze inhoudelijke analyse van de T1-rapportage: uitvoerbaarheid van de gesloten keten, aanbod en prijzen, de rol van de illegale markt, sterke producten en productinformatie, en de aandachtspunten voor de verdere beoordeling van het experiment.
Bronnen en verwijzingen
- RAND Europe / Breuer&Intraval / Trimbos-instituut — Onderzoek Experiment gesloten coffeeshopketen: Rapportage eerste vervolgmeting 2025 (T1)
- Kabinet — Beleidsreactie bij onderzoek ‘Experiment gesloten coffeeshopketen: eerste vervolgmeting 2025’ (9 september 2026)
- Kamerstuk 34 997 — Aanbiedingsbrief van de ministers van JenV en VWS aan de Eerste Kamer (9 september 2026)
- Beslisnota bij de aanbiedingsbrief (20 augustus 2026)
- WODC — Rapportage eerste vervolgmeting Experiment gesloten coffeeshopketen
- Trimbos-instituut — Eerste bevindingen uit het experiment gesloten coffeeshopketen
- WODC — Onderzoek experiment gesloten coffeeshopketen (summary, PDF)

