Onderdeel van: Experiment gesloten coffeeshopketen
Hoe het experiment is ontstaan
Het wietexperiment komt voort uit een decennialang debat over de Nederlandse gedoogconstructie. Verkoop in coffeeshops wordt gedoogd, maar teelt en aanvoer — de zogenoemde achterdeur — bleef strafbaar. Dat schemergebied bracht criminaliteit, oncontroleerbare productkwaliteit en gemis aan belastinginkomsten met zich mee.
Tijdlijn
1976 — Invoering gedoogbeleid
Het Nederlandse gedoogbeleid wordt officieel geïntroduceerd: bezit van kleine hoeveelheden cannabis (tot 5 gram) en verkoop in coffeeshops worden toegestaan. Productie en teelt blijven verboden.
1980–2000 — Schemergebied
Het aantal coffeeshops groeit fors. Georganiseerde criminaliteit raakt betrokken bij de teelt. De verkoop wordt gedoogd, de aanvoer blijft crimineel.
2000–2010 — Maatschappelijke druk
Burgemeesters, gemeenten en politie trekken aan de bel over achterdeurproblematiek. Een politiek akkoord over regulering blijft uit.
2013 — Eerste voorstellen voor regulering
Politieke partijen, lokale overheden en de Bond van Cannabis Detaillisten beginnen actiever te pleiten voor volledige regulering van de keten.
2017 — Wet gesloten coffeeshopketen
De Tweede Kamer stemt voor de wet die de basis legt voor het wietexperiment.
2019 — Selectie van gemeenten
Tien gemeenten worden geselecteerd: Almere, Arnhem, Breda, Groningen, Heerlen, Hellevoetsluis (nu Voorne aan Zee), Maastricht, Nijmegen, Tilburg en Zaanstad.
2020 — Officiële aankondiging
De Wet experiment gesloten coffeeshopketen treedt op 1 juli 2020 in werking. Productie en distributie worden streng gecontroleerd door de overheid.
2021–2022 — Voorbereidingen
Telers worden aangewezen onder strikte voorwaarden. Selectie op betrouwbaarheid, productiecapaciteit en het vermogen om aan kwaliteitsnormen te voldoen.
2023 — Eerste oogsten
De eerste oogsten van legaal geteelde cannabis worden geleverd aan coffeeshops in de deelnemende gemeenten.
15 december 2023 — Aanloopfase Breda & Tilburg
Coffeeshops in Breda en Tilburg mogen zowel gereguleerde als gedoogde producten aanbieden — voorbereiding op de volledige overgang.
17 juni 2024 — Overgangsfase alle 10 gemeenten
Coffeeshops in alle deelnemende gemeenten mogen naast het gedoogde aanbod ook gereguleerde producten verkopen.
7 april 2025 — Start experimenteerfase
Vanaf deze datum mogen coffeeshops in de deelnemende gemeenten uitsluitend nog legaal geteelde cannabis verkopen. De eerste twee maanden wordt nog niet gehandhaafd op de verkoop van illegale hasj.
1 september 2025 — Einde hasj-uitzondering
De tijdelijke uitzondering op de eis dat alleen gereguleerde hasj mag worden verkocht komt te vervallen.
2029/2030 — Afbouwfase
Na de vier jaar durende experimenteerfase (met maximaal anderhalf jaar verlenging) volgt een afbouwfase van zes maanden. Daarna keren coffeeshops terug naar de oude situatie, tenzij op basis van de evaluatie wordt besloten tot een permanente regeling.