Reijer Elzinga, Henk de Vries en Rob Bierings samen tijdens het 25-jarig BCD-jubileum op 7 september 2019.

Bond van Cannabis Detaillisten · Ons verhaal

Sameneen stem.

De geschiedenis van de BCD.

Van ondernemers die elkaar in 1993 opzoeken tot een landelijke brancheorganisatie. Over de mensen, de momenten en de inzet die ons verbinden.

Ontdek ons verhaal

25-jarig jubileum · 7 september 2019
Foto Derrick Bergman · BCD-beeldarchief

01

1993 — 1994

Ondernemers vinden elkaar

In de zomer van 1993 zoeken coffeeshopondernemers elkaar op. Wat hen verbindt, is de behoefte aan een gezamenlijke stem. Zij kennen de dagelijkse praktijk van de coffeeshop en willen die ervaring een plaats geven in het gesprek met overheid, politiek en samenleving.

Er ontstaat een initiatiefgroep. In het najaar volgen bijeenkomsten; op 16 december besluiten de betrokken ondernemers een vereniging op te richten. Vijf dagen later, op 21 december 1993, wordt de oprichting notarieel vastgelegd. Op 12 januari 1994 volgt de volledige rechtsbevoegdheid.

Een openbare start in Amsterdam

Op 14 januari 1994 presenteren wij ons in Marcanti-plaza aan pers en publiek. Een algemene ledenvergadering staat aansluitend op het programma. De Bond van Cannabis Detaillisten krijgt een naam, een bestuur en een openbare stem.

Vanaf het begin gaat het om meer dan één ondernemersbelang. Marktscheiding, volksgezondheid en de sociale functie van coffeeshops krijgen een centrale plaats. De vereniging wil ook een informatiecentrum zijn: een plek waar praktijkkennis wordt verzameld en gedeeld.

Het netwerk dat de oprichters voor ogen hebben, loopt van overheid en politie tot belastingdienst, horeca, verzekeraars en banken. Een coffeeshop is een onderneming én een ontmoetingsplek. Die twee kanten zullen in onze geschiedenis steeds terugkomen.

  1. Ondernemers zoeken elkaar op

  2. Het besluit tot oprichting

  3. De notariële oprichting

  4. Volledige rechtsbevoegdheid

  5. De openbare start

De oprichting in beeld — korte archiefmontage

2:12 · BCD-archief
02

Betrokkenheid door de jaren

De mensen achter onze stem

Reijer Elzinga, Henk de Vries en Rob Bierings samen tijdens het 25-jarig BCD-jubileum op 7 september 2019.
Reijer Elzinga, Henk de Vries en Rob Bierings tijdens het 25-jarig BCD-jubileum.7 september 2019 · Foto Derrick Bergman · BCD-beeldarchief

Een vereniging bestaat bij de gratie van mensen die tijd, ervaring en verantwoordelijkheid beschikbaar stellen. Ondernemers brengen hun praktijk mee, bestuurders bereiden gezamenlijke keuzes voor en adviseurs verbinden het coffeeshopbedrijf met kennis van beleid, recht en gezondheid.

In januari 1994 bestaat het bestuur uit Elzinga, Henk de Vries, K.R. Westerborg, J.C. Silver, S.C. Witteman en Rob Bierings. August de Loor, G.A.C. Beckers, E. Fromberg, A. Jansen en B. Dronkers behoren tot de adviseurs. Het is een brede kring rond een jonge vereniging.

Verantwoordelijkheid doorgeven

De onderstaande personenreeks brengt verschillende momenten uit onze bestuursgeschiedenis bij elkaar. Van het eerste bestuur tot latere overdrachten: steeds nemen mensen de verantwoordelijkheid op zich om de gezamenlijke stem te vertegenwoordigen.

In 2016 worden Jan Goos en August de Loor tot ereleden benoemd. Hun betrokkenheid verbindt het bestuurlijke werk met de bredere geschiedenis van de coffeeshop en haar plaats in de stad.

Januari 1994

Reyer / Reijer Elzinga

Onze eerste voorzitter in het bestuur waarmee wij ons in januari 1994 aan het publiek presenteren.

Voormalig voorzitter

Henk de Vries

Vicevoorzitter in het oprichtingsbestuur van 1994 en later voorzitter. Bij de ALV van 2019 wordt hij als oud-voorzitter genoemd.

2006 · 2009 · 2011

Jan Goos

Draagt in april 2006 na drie jaar het voorzitterschap over. Keert in november 2009 terug als voorzitter en neemt in november 2011 de functie weer over van Olof ter Haar. Wordt in 2016 erelid.

11 april 2006 – 12 november 2009

Mark Jacobsen

Wordt met algemene stemmen gekozen en leidt de vereniging in de jaren waarin vergunningen, stedelijk beleid en de samenwerking tussen bonden belangrijke gespreksonderwerpen zijn.

2009 · 2011

Olof ter Haar

Wordt in november 2009 als vicevoorzitter genoemd. In november 2011 draagt hij het voorzitterschap over aan Jan Goos.

2015 – 23 mei 2019

Joachim Helms

Introduceert zich in mei 2015 als nieuwe voorzitter. Op de ALV in Westerliefde in mei 2019 volgt Tino Bos hem op.

23 mei – 11 december 2019

Tino Bos

De leden stemmen op 23 mei in met zijn toetreding als voorzitter. Op 11 december legt hij het voorzitterschap neer en volgt Simone van Breda hem op als interimvoorzitter.

Interim vanaf 11 december 2019

Simone van Breda

Wordt bij meerderheid aangesteld als interimvoorzitter. De overleggen van augustus en december 2020 noemen haar nog in die functie; op de ALV van 6 oktober 2021 wordt zij als voorzitter vermeld.

03

Leden · vestigingen · organisatie

Een vereniging van ondernemers

Bij de openbare start in januari 1994 meldt de ledenbrief 42 leden, die samen 62 coffeeshops vertegenwoordigen. Het persbericht uit dezelfde periode spreekt van 41 detaillisten. Achter die vroege aantallen staan ondernemers die hun individuele vragen voortaan ook gezamenlijk willen bespreken.

Een vereniging vraagt dagelijkse organisatie. De begroting van februari 1994 voorziet in een secretariaat, kantoor, advies en voorlichting. Er moet iemand zijn die vragen beantwoordt, informatie bijeenbrengt en de voorbereiding van gesprekken ondersteunt. De contributie wordt in die begroting op 1.200 gulden gesteld.

De praktijk brengt mensen samen

In 2009 komt de groei van het ledenbestand ter sprake in samenhang met Project 1012 en toetreding vanuit andere plaatsen. In de uitnodiging voor de ALV van 2016 worden sluitingen en afname genoemd. Lokale besluiten raken niet alleen een vestiging, maar ook de ondernemers die samen onze vereniging vormen.

Op de ALV van 6 oktober 2021 wordt gesproken over een ledenbestand van 75 tot 80 leden. Het overzicht van 29 september 2026 noemt 182 aangesloten coffeeshopvestigingen in 46 gemeenten en 9 provincies. Leden en vestigingen hebben elk hun eigen betekenis: een ondernemer kan meer dan één coffeeshop vertegenwoordigen.

Van secretariaat tot ledenvergadering blijft de kern dezelfde: ervaringen bijeenbrengen en individuele vragen verbinden met gezamenlijke inzet.

182aangesloten coffeeshopvestigingen
46gemeenten
9provincies

29 september 2026

04

Van dagelijkse praktijk naar beleid

Wat ons in beweging brengt

Een handelsvoorraad, een vergunning, een bankrekening: het zijn dagelijkse bedrijfszaken die in de coffeeshopbranche telkens ook politieke en juridische vragen worden. Onze geschiedenis loopt daarom langs dossiers die jarenlang terugkeren, veranderen en nieuwe samenwerking vragen.

Professionalisering en gastheerschap

De vroege vereniging benoemt de sociale functie van coffeeshops naast marktscheiding en volksgezondheid. Wie de coffeeshoppraktijk wil uitleggen, moet ook laten zien hoe het bedrijf wordt georganiseerd en hoe medewerkers met bezoekers omgaan.

In de periode 2004–2006 krijgt Goed Gastheerschap een plaats naast vergunningen, Bibob, toezicht en belastingvraagstukken. Scholing en kennisdeling worden onderdeel van de gezamenlijke agenda. Ondernemers hebben niet alleen behoefte aan juridische ondersteuning, maar ook aan praktische kennis waarmee zij hun bedrijf zorgvuldig kunnen voeren.

Deze lijn loopt door naar de ontwikkeling van aantoonbaar zorgvuldige bedrijfsvoering en het Coffeeshop Keurmerk. Belangenbehartiging en professionalisering groeien zo naast elkaar.

Ruimte in de stad

Vanaf de jaren 2000 spelen spreiding, scholenafstand en de plaats van coffeeshops in de stad een steeds grotere rol. In Amsterdam wordt Project 1012 een belangrijk dossier. Op de ALV van april 2009 bespreken wij de samenhang met de ontwikkeling van ons ledenbestand.

Achter een beleidskaart zitten ondernemers, medewerkers en bezoekers. Daarom brengen wij naast vergunningen en locaties ook de sociale functie van coffeeshops in het gesprek. In de jaren 2008–2015 keren deze onderwerpen terug in ons overleg over stedelijk beleid. De vraag is niet alleen waar een coffeeshop mag staan, maar ook welke plaats zij in de stad inneemt.

Lees verder: Schaarse vergunningen.

Een bankrekening en kunnen pinnen

Banken staan al op de contactenlijst die de oprichters in 1994 voor ogen hebben. Later wordt betalingsverkeer een concreet dossier. In april 2009 wordt een bankonderzoek door Paul van Oyen, in opdracht van het LOC, besproken. In 2013 komen problemen met bankrekeningen en pinbetalingen in de verenigingsstukken naar voren.

In 2020 en 2021 volgen een bankenwerkgroep, overleg met het ministerie van Financiën en juridische, politieke en communicatieve acties. In 2022 lopen gesprekken met Financiën, JenV, VWS en DNB. De dagelijkse behoefte van ondernemers aan gewone zakelijke dienstverlening krijgt zo een gezamenlijke agenda.

Het dossier verbindt onderzoek en overleg met rechtszaken en publieke aandacht. Die verschillende wegen horen bij dezelfde inzet: coffeeshopondernemers moeten hun bedrijf zorgvuldig kunnen voeren en betalingen kunnen ontvangen.

Lees verder: Coffeeshops en betalingsverkeer · Worldline en coffeeshops.

De weg naar regulering

Op 14 maart 1996 formuleren wij dertig commentaarpunten bij de Paarse Drugsnota, voor het notaoverleg van 18 maart. Marktscheiding, overlast, leeftijd, de verkoopgrens van 5 gram en de verhouding tussen volksgezondheid en repressie staan centraal. Het is een vroeg moment waarop praktijkervaring wordt vertaald naar politieke inbreng.

De achterdeur blijft in latere jaren terugkomen. In 2016 is reguleringsinzet zichtbaar in onze dossiers; de Amsterdamse discussie over het experiment loopt door de periode 2017–2024. De initiatiefwet uit 2017 en de latere experimentwet zijn afzonderlijke stappen in die landelijke geschiedenis.

Voor de branche betekent regulering een verandering van de dagelijkse praktijk. Daarom blijven wij ontwikkelingen volgen en kennis delen over de inrichting en uitvoering van het experiment.

Lees verder: Experiment gesloten coffeeshopketen · De beleidstijdlijn.

Het Coffeeshop Keurmerk

Het werk aan professionalisering krijgt een concrete vorm in het Coffeeshop Keurmerk. De Brancherichtlijn (BRL CVIP) beschrijft de uitgangspunten voor aantoonbaar zorgvuldige bedrijfsvoering. Stichting CVIP beheert het keurmerk; een externe certificatie-instelling voert de beoordeling uit.

Onze betrokkenheid bij de ontwikkeling sluit aan op een lange lijn van kennisdeling, overleg en aandacht voor het coffeeshopbedrijf. Het keurmerk maakt die bedrijfsvoering bespreekbaar en toetsbaar. Ook in de gesprekken over betalingsverkeer speelt deze ontwikkeling een rol.

Lees verder: De ontwikkeling van het Coffeeshop Keurmerk.

05

2009 · zeven bonden

Samen aan tafel

De coffeeshopbranche kent verschillende verenigingen en overlegverbanden. Samenwerking maakt het mogelijk om gedeelde vragen gezamenlijk op tafel te leggen, terwijl ondernemers en organisaties hun eigen ervaringen meebrengen.

Op de ALV van 2009 wordt de samenwerking van zeven bonden binnen het LOC besproken. Het bankonderzoek dat in opdracht van het LOC wordt uitgevoerd, laat zien hoe een onderwerp dat ondernemers afzonderlijk raakt een gezamenlijke onderzoeksvraag wordt.

Ook later blijven overleg en gezamenlijke inzet belangrijk. In de gesprekken met de PCN in 2020 wordt Simone van Breda als interimvoorzitter genoemd. Verenigingen, werkgroepen en gesprekspartners brengen ieder hun eigen rol mee in het werk aan betalingsverkeer en de positie van coffeeshops.

Samenwerking is in onze geschiedenis geen bijzaak. Het is een terugkerende manier om praktijkervaring, kennis en vertegenwoordiging met elkaar te verbinden.

06

7 september 2019

Een geschiedenis die mensen verbindt

Op 7 september 2019 vieren wij het 25-jarig jubileum. De foto's van Derrick Bergman tonen mensen die op verschillende momenten bij onze vereniging betrokken zijn geweest. August de Loor spreekt; Reijer Elzinga, Henk de Vries en Rob Bierings komen samen in beeld.

Een jubileum brengt de vroege jaren en het heden dicht bij elkaar. Bestuurswerk, gesprekken, bijeenkomsten en langdurige dossiers krijgen hier een menselijk gezicht: een vereniging wordt gedragen door de mensen die erbij betrokken blijven.

Het verhaal blijft groeien

Op 23 mei 2025 neemt Simone deel aan een panel tijdens de Stadsarchiefkickoff, samen met Derrick en vertegenwoordigers van B&W en THC. Een ledenoproep vraagt om materiaal en verhalen te bewaren.

Foto's, herinneringen en archiefstukken geven nieuwe generaties toegang tot onze geschiedenis. Zij verbinden het werk van de oprichters met de vragen waar coffeeshopondernemers vandaag voor staan.

August de Loor spreekt met een microfoon voor de aanwezigen tijdens het 25-jarig BCD-jubileum op 7 september 2019.
August de Loor spreekt tijdens het 25-jarig BCD-jubileum.7 september 2019 · Foto Derrick Bergman · BCD-beeldarchief
07

Uit het BCD-archief

Een eigen gezicht

Naast vergaderingen en dossiers heeft onze vereniging ook een visuele geschiedenis. De historische logo's hieronder laten eerdere uitvoeringen van onze naam en beeldtaal zien. Het zijn herkenbare objecten uit het verenigingsarchief, elk met een eigen uitstraling.

De korte archiefmontage bij het openingshoofdstuk brengt ons terug naar oudere beelden: een ondertekening aan tafel, een bijeenkomst en interviews. Samen met de logo's en jubileumfoto's vormen zij een beeldverhaal naast de geschreven geschiedenis.

Van de eerste ondernemers die elkaar in 1993 opzoeken tot de landelijke brancheorganisatie van nu loopt één rode draad: samen ervaringen delen, samen kennis opbouwen en samen een stem laten horen.

Historisch BCD-logo met groene waaier op beige achtergrond
Historisch BCD-logoBCD-archief
Historische groene BCD-logo-uitvoering met bestandsdatering 2007
Logo bewaard als uitvoering 2007BCD-archief

Bond van Cannabis Detaillisten

Samen verder.

Onze geschiedenis leeft in de mensen die haar dragen.

Verder in de kennisbank