Hoe is het tot stand gekomen?

Een traject van ruim vijf jaar — fundament uit 2007

De eerste procesgerichte kwaliteitsborging voor coffeeshops werd in 2007 ontwikkeld, gericht op kwaliteitsmanagement en een transparante bedrijfsvoering. Vanaf 2020 is daarop voortgebouwd in een meerjarig traject van consultatie, herschrijving en aanscherping. Het resultaat is de huidige Beoordelingsrichtlijn (BRL) CVIP — de langstlopende procesgerichte kwaliteitsborging voor coffeeshops in Nederland.

Directe aanleiding: bancaire uitsluiting

De directe aanleiding lag in de toenemende uitsluiting van coffeeshops uit het reguliere betalingsverkeer. Na de aanscherping van de Wwft en de Wet op het financieel toezicht (Wft) in 2018 ontstonden voor onze leden structurele knelpunten:

• opnamelimieten op contant geld (vanaf €8.000 per maand);
• weigering en opzegging van zakelijke rekeningen;
• weigering van hypotheken en pinautomaten;
• uitgebreide jaarlijkse vragenlijsten in het kader van het cliëntenonderzoek (CDD).

Coffeeshops mogen onder strenge voorwaarden (de AHOJGI+-criteria) softdrugs verkopen zonder strafrechtelijk vervolgd te worden — maar de verkoop blijft strafbaar en de inkoop via de achterdeur is illegaal. De Wwft verplicht banken tegelijkertijd tot cliëntenonderzoek en een integere bedrijfsvoering. Die intrinsieke spanning is de aanleiding voor het keurmerk.

In november 2021 stelde Kamerlid Grinwis (ChristenUnie) Kamervragen over deze spanning. Minister Hoekstra erkende dat banken in overleg met de sector "gezamenlijk mitigerende maatregelen moeten verkennen". Het keurmerk werd vervolgens gepositioneerd als zo'n mitigerende maatregel.

Tijdlijn

• 2007 — ontstaan van de CVIP-kwaliteitsborging: de eerste procesgerichte kwaliteitsborging voor coffeeshops.
• 1 juli 2020 — Wet experiment gesloten coffeeshopketen treedt in werking.
• 2020 — Rabobank stelt een opnamelimiet in van €8.000 per maand voor coffeeshops; andere grote banken volgen met aangescherpte regels.
• 2021 — Kamervragen Grinwis (ChristenUnie) over de spanning tussen Wwft en gedoogbeleid.
• 2021–2022 — wij voeren als BCD structureel overleg met de ministeries van Financiën, JenV en VWS, met de NVB en met DNB, en stellen een gedragscode op binnen het kader van zelfregulering.
• 2023 — Kamerlid Sneller (D66) stelt vragen over een landelijk keurmerk. Het keurmerk wordt voorgedragen als mitigerende maatregel richting banken.
• 2025 — het CVIP-keurmerk functioneert als het gevraagde instrument: een aantoonbaar kwaliteitssysteem waarmee coffeeshops 'comfort' bieden over hun bedrijfsvoering.

Met wie de BRL is opgebouwd

De richtlijn is niet in isolatie geschreven. De normen zijn gebaseerd op structurele consultatie met publieke én private partijen:

• Ministeries — Financiën, VWS en JenV erkennen de noodzaak van transparantie en zijn betrokken geweest bij de totstandkoming.
• De Nederlandsche Bank (DNB) — toezicht op naleving van de Wwft en de rol van het keurmerk in het cliëntenonderzoek door banken.
• Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) — structureel overleg over de financiële positie van coffeeshops en het keurmerk als mitigerende maatregel.
• ABN AMRO, ING Bank en Rabobank — individuele uitwerking van CDD-eisen, kasboekverplichtingen, geldstroomanalyse en de praktische toepasbaarheid.
• Tweede Kamer — Kamerleden Joost Sneller en Steven van Weyenberg (D66) stelden vragen over de bankenproblematiek; de ministeriële reacties bevestigden de noodzaak van een kwaliteitskader.
• Gemeente Amsterdam — overleg met burgemeester Halsema over de lokale cannabismarkt, handhavingsdilemma's en het keurmerk als instrument voor een transparanter regime.
• Trimbos-instituut — input op deskundigheidsbevordering, preventie en de volksgezondheidsaspecten van cannabisverkoop.
• Wij als BCD — initiatiefnemer en vertegenwoordiger van de branche; via overleggen, brandbrieven en Kamerbrieven hebben wij structureel bijgedragen.
• Onze leden — coffeeshopondernemers uit heel Nederland hebben input geleverd op de praktische toepasbaarheid van de normen.

Thema's waarop input is verwerkt

• Bancaire due diligence & Wwft — informatieverzoeken bij CDD, contractuele voorwaarden, kasboekeisen en de positionering van het keurmerk als mitigerende maatregel.
• Overheidsbeleid & regelgeving — positie van het keurmerk in het bredere drugsbeleid, aansluiting bij het experiment gesloten coffeeshopketen en de relatie met Europese drugmonitoring (EMCDDA / EUDA).
• Gemeentelijk beleid & handhaving — regulering van de lokale cannabismarkt, de bankenproblematiek en het keurmerk als grondslag voor een milder bestuursrechtelijk regime.
• Preventie & volksgezondheid — input van kennisinstituten op scholing en de volksgezondheidsaspecten van cannabisverkoop.
• Kamervragen & ministeriële reacties — schriftelijke vragen over de bankenpositie van coffeeshops en de reacties die de noodzaak van een kwaliteitskader bevestigden.

Stapsgewijs tot stand gekomen

Na de eerste versie van de BRL hebben er nog diverse consultatiesessies plaatsgevonden, waarna de richtlijn verder is aangescherpt en aangepast op basis van de ontvangen feedback. Elke norm is daarmee herleidbaar tot concrete input van betrokken partijen. De normen worden vastgesteld door het Centraal College van Deskundigen (CCvD), een onafhankelijk adviesorgaan.

Bij de opbouw van de BRL zijn de eisen uit de Wet experiment gesloten coffeeshopketen reeds verwerkt. Daarmee zijn onze gecertificeerde leden optimaal voorbereid op een eventuele overgang naar toekomstige landelijke wetgeving.