Maar hoe kan tijdig worden toegewerkt naar een werkbaar vervolg als pas ná de evaluatie over de vervolgstappen wordt nagedacht?
In het coalitieakkoord staat dat het experiment gesloten coffeeshopketen wordt voortgezet, geëvalueerd en dat “op basis daarvan de vervolgstappen” worden bepaald. Dat is op zichzelf positief. Tegelijkertijd is er geen reservering van middelen, geen zichtbare voorbereiding op structurele wetgeving en geen expliciete keuze voor de periode na afloop van het experiment opgenomen. Met weinig woorden wordt daarmee ook veel gezegd. Eerst evalueren, daarna pas besluiten. Dat impliceert dat tot het moment van evaluatie geen concrete structurele voorbereidingen zijn vastgelegd.

Als we naar de planning kijken, zien we dat er na de evaluatie weinig tijd resteert om nog structurele stappen te zetten. Uiterlijk 7 augustus 2028 moet de evaluatie bij de ministers liggen. Uiterlijk 7 december 2028 volgt het kabinetsstandpunt richting de Kamer. De experimenteerfase eindigt op 7 april 2029. Verlenging is binnen het huidige wettelijke kader uitsluitend mogelijk via een AMvB, en dan maximaal tot 7 oktober 2030. Daarna eindigt het experiment, tenzij nieuwe wetgeving in werking is getreden.

Dat betekent concreet dat pas vier maanden vóór het einde van de experimenteerfase een kabinetsbesluit ligt. Binnen het huidige wettelijke kader resteert er, gerekend vanaf december 2028, feitelijk circa tweeëntwintig maanden voor het volledige traject van politieke besluitvorming, het opstellen van nieuwe wetgeving, parlementaire behandeling en inwerkingtreding. Dat is in de praktijk een zeer ambitieuze planning. Daarbij wordt er impliciet van uitgegaan dat de huidige telers in die tussenperiode kunnen blijven produceren en leveren. Ook dat is niet vanzelfsprekend, mede gelet op aanbestedings- en mededingingsrechtelijke aspecten die bij een structurele regeling opnieuw beoordeeld zullen moeten worden.

Ten slotte kent de evaluatie geen vooraf vastgelegde slaagcriteria. Er is niet bepaald welke uitkomst automatisch tot structurele voortzetting leidt. Evalueren levert informatie op, maar verbindt daaraan geen automatische juridische consequentie.

Praat mee over vervolgstappen na het experiment
Voor zowel gemeenten als ondernemers speelt de vraag wat er na het experiment gebeurt, hoe kan worden voorkomen dat na afloop wordt teruggegaan naar de oude situatie en onder welke voorwaarden na het experiment kan worden doorgewerkt. Ook niet-deelnemende gemeenten zijn al bezig met de vraag wat de uitkomsten van het experiment kunnen betekenen voor hun eigen beleid en voorbereiding. Daarmee is dit geen vraagstuk voor later, maar een onderwerp dat nu al om voorbereiding vraagt.

Tegen deze achtergrond is voortijdige scenario-ontwikkeling noodzakelijk. Recent is via een begrotingsamendement van de ChristenUnie ingezet op verlaging van middelen voor het experiment, met als doel afbouw in gang te zetten. Dit amendement heeft het uiteindelijk niet gehaald, maar laat wel zien dat afbouw een reële politieke richting is. In dezelfde lijn is het mogelijk om tijdig te sturen op het voorkomen dat het experiment zonder structurele opvolging eindigt. Dat kan bijvoorbeeld door, parallel aan de lopende evaluatie, scenario’s te ontwikkelen voor de periode na 2029/2030, gebaseerd op de tussenrapportages en de ervaringen in de deelnemende gemeenten. Daarmee wordt de inhoudelijke, juridische en uitvoeringsmatige voorbereiding niet uitgesteld tot na december 2028, maar tijdig gestart.

Zoals bekend is er vanuit de sector reeds concept-cannabiswetgeving opgesteld. Deze kan worden aangevuld en aangepast op basis van de ervaringen binnen het experiment en de uitkomsten van de evaluatie. Wij denken dat het van belang is dat deze ontwikkeling niet pas ná afronding van het experiment zal plaatsvinden, maar dat parallel daaraan stappen worden gezet, zodat, indien gewenst, tijdig en zorgvuldig kan worden doorgewerkt naar een structureel kader.

Om die reden organiseren wij op woensdag 13 mei 2026 van 14.00 tot 16.00 uur een reguleringssessie. In deze bijeenkomst staan de implicaties van het coalitieakkoord, de wettelijke tijdslijn en de noodzaak van scenario-ontwikkeling voor de periode na 2029/2030 centraal. Daarbij zal ook worden gesproken over de vraag welke middelen, capaciteit en vervolgstappen nodig zijn om tijdige voorbereiding op een structureel kader mogelijk te maken.

Aanmelden:
De reguleringssessie is een ambtelijk overleg waarin op inhoud wordt vooruitgekeken naar de periode na het experiment en met gemeenten wordt besproken welke scenario’s, knelpunten en vervolgstappen in beeld moeten worden gebracht. De eerste aanmeldingen laten zien dat deze vraag breed leeft. Er zijn inmiddels aanmeldingen uit experimentgemeenten, uit de G4 en uit niet-deelnemende gemeenten. Ook deelnemen aan deze sessie? Aanmelden kan via info@coffeeshopbond.nl