Ipsos I&O voerde het vragenlijstonderzoek uit tussen 21 januari en 4 februari 2026. In totaal deden 97 van de 1.500 benaderde horeca- en detailhandelondernemers in postcodegebieden 1011 en 1012 mee (6,5% respons). Daarnaast deden 16 coffeeshopondernemers in stadsdeel Centrum mee. De uitkomsten zijn indicatief en vooral signalerend: ze geven richting en laten een consistent beeld zien, maar de onzekerheidsmarge is groter dan gebruikelijk bij dit type onderzoek. Voor horeca en detailhandel geldt dat alle ondernemers in de doelgroep konden deelnemen en dat de respons qua bedrijfsomvang en branche aansluit bij de totale sector in de binnenstad. Tegelijk kan het zijn dat ondernemers die meer betrokkenheid voelen bij de binnenstad relatief vaker hebben gereageerd; in hoeverre dat doorwerkt in de uitkomsten is niet vast te stellen. Voor coffeeshops geldt dat de aantallen laag zijn: de uitkomsten zijn op zichzelf niet betrouwbaar, maar kunnen indicatief worden vergeleken met horeca en detailhandel.

Ondernemers hebben uiteenlopende ervaringen met drukte rond hun locatie. 34% vindt het (heel) druk, 38% juist (heel) rustig en 28% zit daar tussenin. Overlast door drukte wordt door de meeste ondernemers beperkt ervaren: driekwart ervaart (vrijwel) geen overlast van drukte bij de bedrijfslocatie; 13% zegt daar juist veel last van te hebben. Ook als je kijkt naar de ontwikkeling over de afgelopen twee jaar, zeggen ondernemers vaker dat drukte is afgenomen dan toegenomen. De helft (50%) geeft aan dat de drukte is afgenomen (waarvan 20% sterk), 12% ervaart een toename. Voor overlast geldt: 33% ziet afname, 48% ziet geen verandering en 10% ziet toename. In toelichtingen komt terug dat ondernemers drukte niet automatisch als probleem zien: drukte kan ook inkomsten betekenen. Overlast gaat volgens ondernemers vaker over andere zaken, zoals vuil op straat of verkeersdrukte.

Ondernemers zien vaker effect van maatregelen op drukte dan op overlast. 55% zegt dat de drukte rond de locatie door gemeentelijke maatregelen is afgenomen (35% ziet een sterke afname), 25% ziet geen verschil en 6% ziet een toename. Bij overlast is het beeld minder positief: 44% zegt dat de overlast niet anders is dan voorheen. 23% denkt dat maatregelen hebben geleid tot minder overlast, terwijl 14% juist denkt dat ze tot meer overlast hebben geleid.

Minder klanten en omzetdaling
De signalen die de BCD hoort van coffeeshops over dalende omzetten zien we ook terug bij andere ondernemers in de binnenstad. Zo heeft een meerderheid van de horeca- en detailhandelondernemers rapporteert minder klanten en een dalende omzet. 60% geeft aan dat het aantal klanten de afgelopen twee jaar is gedaald. 34% ziet dat de gemiddelde bestedingen per klant zijn gedaald en 29% ziet een verandering in het type klanten. Bij een minderheid zijn de ontwikkelingen juist positief: 9% ziet hogere bestedingen per klant en 5% een stijging van het aantal klanten.

Deze ontwikkelingen zijn ook terug te zien in de omzetcijfers die ondernemers zelf rapporteren. 66% geeft aan dat de omzet in de afgelopen twee jaar is gedaald. Bij 25% daalde de omzet met 5–20% en bij 23% met 20–40%. 17% bleef min of meer gelijk en 11% heeft nu meer omzet dan twee jaar geleden.

Ondernemers konden hun omzetontwikkeling toelichten. Ipsos I&O vat samen dat omzetdaling volgens ondernemers vooral komt door een afname van betalende bezoekers. Ook noemen ondernemers beleidsmaatregelen, zoals de vervroegde sluitingstijd voor horeca, en daarnaast stijgende kosten. Bij omzetstijging gaat het volgens ondernemers vooral om prijzen die zijn aangepast vanwege de stijgende kosten.

Een ondernemer zegt: “Te weinig gasten! Binnenstad is niet meer uitnodigend, het lijkt wel een museum, waar geen plek meer is voor ondernemers en horeca. Alles wordt beperkt en verboden. Bovendien is het veel te duur geworden in de binnenstad, parkeren, huren, belastingen etc etc.” Een andere ondernemer zegt: “De regels en openingstijden verslechteren de omzetontwikkeling, er is minder toerisme; toeristen zijn de belangrijkste klanten.”

Meerderheid bekend met het beleid
Een meerderheid van de horeca- en detailhandelondernemers is bekend met de maatregelen die de gemeente de afgelopen jaren nam om de drukte in de binnenstad te beïnvloeden. 80% zegt het beleid te kennen: 40% is er goed mee bekend en 41% op hoofdlijnen. Een vijfde (20%) zegt (bijna) niets van het beleid te weten. Onder coffeeshopondernemers in stadsdeel Centrum is de bekendheid Van de 16 coffeeshopondernemers in stadsdeel Centrum die aan het onderzoek meededen, zijn 14 bekend met de maatregelen (10 goed, 4 op hoofdlijnen).

Over de waardering is de toon kritisch. De meerderheid beoordeelt het gemeentelijk beleid met betrekking tot de drukte in de binnenstad als slecht (19%) of zeer slecht (42%). 13% is (heel) positief en 19% is neutraal. Coffeeshopondernemers zijn eveneens overwegend negatief: 13 van de 16 vinden het beleid slecht, waarvan vijf het heel slecht noemen; twee vinden het beleid goed.

Ondernemers die positief zijn, zeggen vooral dat sturen op drukte en overlast nodig is, omdat zij ook overlast ervaren en aanpak daarvan steunen. Ondernemers die negatief zijn, noemen regelmatig dat er te weinig rekening wordt gehouden met het belang van toerisme voor hun inkomsten. Zij noemen daarnaast dat regels en beperkingen (zoals openingstijden/sluitingstijden) volgens hen direct doorwerken in minder gasten en minder omzet. Ook wordt genoemd dat handhaving ontbreekt of niet effectief is: volgens deze ondernemers wordt er veel geregeld, maar wordt er te weinig consequent gehandhaafd, waardoor het beleid in de praktijk niet het gewenste effect heeft. In de open antwoorden wordt dit concreet gemaakt met opmerkingen over verslechterde bereikbaarheid, minder bezoekers en passanten, te weinig overleg/inspraak en het uitblijven van een duidelijke evaluatie van maatregelen. Ook worden problemen op straat genoemd, zoals straatdealers, waarbij ondernemers aangeven dat zij daar te weinig handhaving of politie bij ervaren.

Verwachte gevolgen van het i-criterium en de rol van coffeeshops in bezoekmotieven
Onder horeca- en detailhandelondernemers is het toekomstbeeld somber: 46% is ontevreden over het aantal klanten en 51% is ontevreden over de toekomst van de onderneming (16% is tevreden). Ook geven ondernemers aan wat zij verwachten van het i-criterium: 51% verwacht minder bezoekers en 37% verwacht meer overlast door straathandel (22% verwacht dat niet). Ipsos I&O merkt hierbij op dat ongeveer een kwart van de ondernemers de vragen over het i-criterium niet goed kan beantwoorden, waarschijnlijk omdat ze onvoldoende bekend zijn met het i-criterium.

Ipsos I&O voerde in 2021 het onderzoek ‘Toerisme in de stad’ uit, met dataverzameling in oktober en november 2021. Destijds concludeerde Ipsos I&O dat coffeeshops niet de belangrijkste bezoekreden zijn voor toeristen. Recente cijfers uit het Onderzoek Toeristisch Dagbezoek (O&S Amsterdam; 2025) laten zien dat buitenlandse dagbezoekers vooral komen om te wandelen (51%) en musea te bezoeken (21%). 3% noemt coffeeshops als belangrijkste reden. Kanttekening: het dagbezoekonderzoek gaat over bezoekers die niet in Amsterdam overnachten; dat is niet één-op-één vergelijkbaar met het onderzoek uit 2021, dat naar alle buitenlandse bezoekers keek.

Een deel van de coffeeshopbezoekende toeristen gaf in ‘Toerisme in de stad’ (2021) aan te verwachten Amsterdam te blijven bezoeken bij invoering van een i-criterium, maar dan op een andere manier aan wiet of hasj te komen. Zij noemden daarbij op straat kopen (17%) of anderen het voor zich laten aanschaffen (13%). Op basis van de literatuurstudie lijkt dit sindsdien niet opnieuw aan toeristen te zijn gevraagd. Wel blijkt uit de factsheet straatdealen, van de gemeente Amsterdam, dat het aantal incidenten met straatdealen is toegenomen in 2023–2024 vergeleken met 2021–2022. Tussen 2023 en 2024 nam het aantal incidenten straatdealen in stadsdeel Centrum echter weer af van 983 naar 794. Dit laat zien dat straatdealen een reëel probleem is met een grillig verloop (in de onderzochte literatuur wordt geen verklaring gegeven voor die schommelingen). Een randvoorwaarde voor toeristen om op straat te kunnen kopen – de aanwezigheid van straatdealers – is dus in elk geval aanwezig. Uit het onderzoek, van I&O uit 2021, bleek dat ook onder de inwoners (46%) verwachting de verwachting leeft dat de invoering van het i-criterium kan leiden tot meer overlast van drugsdealers op straat, juist omdat toeristen hun drugs dan “elders zullen zoeken”.

Ander type toerist of minder bezoekers
Op basis van de literatuurstudie komt Ipsos I&O tot de conclusie dat coffeeshops waarschijnlijk nog steeds niet de belangrijkste bezoekreden zijn voor toeristen. Daarbij geldt dat de onderzoeken die sinds 2021 zijn verschenen niet één-op-één vergelijkbaar zijn met ‘Toerisme in de stad’ (2021), maar in grote lijnen wel hetzelfde beeld laten zien. Tegelijk laat het ondernemersonderzoek zien dat de omzetcijfers van ondernemers in de binnenstad zijn gedaald en dat veel horeca- en detailhandelondernemers minder klanten rapporteren. De BCD ziet dat er de afgelopen jaren beleid is gevoerd en zijn campagnes zijn ingezet die er (mede) op waren gericht het om de komst van een bepaalde bezoeker te ontmoedigen. De vraag is dan ook, of er momenteel een type toerist naar Amsterdam komt of dat er daadwerkelijk minder bezoekers zijn? En als de bezoekersaantallen niet zijn afgenomen, is het relevant om te weten waar zij dan blijven: verplaatsen zij zich naar andere delen van de stad, of komen zij nog wel maar besteden zij op andere plekken, of blijven zij helemaal weg?

Publicatie Ipsos I&O: Amsterdamse binnenstadondernemers ervaren omzetverlies door afname bezoekers