Plofkraken bij geldautomaten leveren veel schade op en vormen een groot gevaar voor omwonenden en passanten. Omdat nu ook het leggen van handgranaten een ‘modeverschijnsel’ is geworden, gaat een politie Taskforce de zaak aanpakken.

Het gebeurde bij een patatzaak, bij een Javaans-Marokkaans restaurant, bij een nog niet geopende lunchroom, bij een schoonmaakbedrijf. Afgelopen zomer werden in Rotterdam en in Amsterdam regelmatig handgranaten neergelegd bij uiteenlopende bedrijven. De NRC meldt in de zomer van 2018 dat er in de twee jaren daarvoor 40 van dit soort incidenten plaatsvonden in heel Nederland (waarbij Rotterdam en Amsterdam samen de helft van de gevallen voor hun rekening namen).

Modeverschijnsel

Een wapenexpert noemt in het bewuste NRC artikel afpersing als mogelijk motief van de handgranatenleggers. De kans dat je gepakt wordt bij het leggen van een handgranaat is klein en je hebt al een granaat -afkomstig uit de oorlog in voormalig Joegoslavië- voor 100 tot 140 euro. Voor de winkel of het bedrijf waar de handgranaat wordt aangetroffen, is de vondst van het explosief erg vervelend. Ook al ontploft de granaat niet, het heeft toch een grote impact op omwonenden, de eigenaar van de zaak en het personeel. Oud-burgemeester van Amsterdam Van der Laan en zijn tijdelijke opvolger Van Aartsen sloten de zaken waar een handgranaat werd aangetroffen altijd voor drie maanden, zegt het artikel ons.

Op deze manier kan een kwaadwillend persoon dus met gemak vrij grote schade aanrichten. Een afperser, een concurrent... Omdat het leggen van een granaat zo makkelijk is, kopiëren de handgranaatleggers elkaars gedrag. ‘Copy-cats’ worden ze dan ook wel genoemd. De wapenexpert in de NRC heeft het over een ‘modeverschijnsel’.

Utrecht, Purmerend en Amsterdam

De granaatleggerij is sinds de afgelopen twee maanden verhevigd. Dit jaar zijn naast horecabedrijven een sportschool en fysiotherapiepraktijk ook al een aantal coffeeshops de pineut in Purmerend, Utrecht en Amsterdam. Het levert de nodige nare gevoelens van onzekerheid op in de coffeeshopsector. Gelukkig begrijpen de burgemeesters inmiddels dat ze met het sluiten van een zaak niks oplossen en op die manier alleen maar tegemoetkomen aan de wensen van de bommenleggers. De zaak in Utrecht bleef na de vondst van het explosief daarom gewoon open, in Purmerend was de coffeeshop maar voor korte tijd gesloten en in Amsterdam reageert burgemeester Halsema voorzichtig en wijs. Per geval wordt bekeken of een zaak tijdelijk moet sluiten of niet.

Taskforce

De laatste jaren zijn er naast het handgranatengedoe vooral ook veel problemen met plofkraken van geldautomaten. Daarom stelde de Driehoek (burgemeester, politie en justitie) van Amsterdam deze week een Taskforce in tegen geweld en intimidatie richting ondernemers. Dit gebeurde na een weekend met een handgranaatincident bij een coffeeshop in het centrum van de stad, gevolgd door een plofkraak waarbij enorme gebouwschade werd aangericht. ‘De Taskforce zal onderzoeken of de lokale overheid aanvullende maatregelen kan nemen tegen de handgranaten en andere explosieven die in de stad opduiken,’ stelt het persbericht van de Amsterdamse Driehoek van 28 april.

Neutrale berichtgeving

Ondanks de nare situatie is het persbericht van de Amsterdamse Driehoek positief van toon. Coffeeshops worden niet specifiek genoemd, de tekst is begripsvol en neutraal. ‘Dit soort incidenten raakt niet alleen de betreffende ondernemers, maar levert ook groot gevaar op voor omwonenden en voorbijgangers.’ De Amsterdamse Driehoek hanteert een toon, die veel neutraler is dan veel berichtgeving in kranten de laatste maanden. Er worden immers niet alleen bij coffeeshops, maar ook bij andere horeca en dienstverlenende bedrijven handgranaten gelegd. De instelling van de Taskforce is een stevig signaal van de Amsterdamse Driehoek. Door de aanpak van de problematiek van de plofkraken bij banken te koppelen aan de handgranatenleggerij, trekt de Amsterdamse Driehoek de zaak breder. Ze kijkt daarbij ook niet alleen naar de Amsterdamse situatie, maar legt ook contact met andere gemeenten die geconfronteerd zijn met plofkraken en granaatincidenten.

Steun

Een aantal getroffen coffeeshopondernemers, hun personeel en buren hebben veel last van deze vervelende situatie. De BCD probeert op te komen voor ieders belang en helpt de autoriteiten waar mogelijk om de zaak zo snel mogelijk op te lossen. Voor de veiligheid van omwonenden, klanten, het personeel en de ondernemers zelf. De gemeente Amsterdam vraagt iedereen om verdachte personen of omstandigheden te melden bij de politie.

Bij deze wenst de BCD alle getroffenen met of zonder een winkel, bedrijf of coffeeshop, veel kracht toe.

https://www.nrc.nl/nieuws/2018/08/16/een-handgranaat-leg-je-neer-en-weg-ben-je-a1613367

https://www.nrc.nl/nieuws/2019/04/28/amsterdam-onderzoekt-maatregelen-tegen-plofkraken-en-handgranaten-a3958428

Redactie BCD, 30 april 2019