Medicinale Cannabis: Nederland contra kuur tegen kanker?

Israël profileert zich als voortrekker van het wetenschappelijk onderzoek naar de werking van THC en CBD als kuur tegen kanker en verstrekt inmiddels ook exportvergunningen voor medicinale cannabis. Blijft Nederland de hopeloze achterblijver bij deze medische en economische doorbraak of wordt men eindelijk eens wakker in Den Haag? Mr. Maurice Veldman bericht vanuit Tel Aviv.

Twee maanden geleden besloot de Israëlische regering exportvergunningen te gaan verstrekken voor medicinale cannabis. Dat was niet tegen dovemansoren gezegd. Inmiddels vroegen zo’n 500 bedrijven een vergunning aan. De wereld zal binnenkort te maken krijgen met een keur aan medicinale soorten gecertificeerde cannabis, vrij van pesticiden, zware metalen en andere gifstoffen die je beter niet kan consumeren.

Nieuwe miljardenindustrie

Deze beslissing zal leiden tot een explosieve toename van het gebruik van medicinale cannabis. Een nieuwe miljardenindustrie dient zich aan. Met het groene licht dat de Israëlische regering gaf aan wetgeving die de teelt, productie en export van medicinale cannabis mogelijk maakt, ontstaat een bedrijfstak waarin op korte termijn vele miljarden om zullen gaan. Investeerders uit de hele wereld staan te trappelen om deel te nemen aan deze nieuwe bedrijfstak.

Een verschil met de Verenigde Staten is dat de Israëlische autoriteiten zich hebben uitgesproken voor financiële steun voor wetenschappelijk onderzoek naar de ontwikkeling van medicinale effecten van cannabis. Israël kent het oudste medicinale cannabisprogramma, sinds 2006 wordt gewerkt aan verschillende vormen van gebruik van medicinale cannabis. Een voordeel van de hedendaagse technieken is dat je cannabis eenvoudig kan consumeren zonder het te roken. De tegenwoordige technieken brengen cannabis binnen het bereik van iedere patiënt.

Medicinale werking uitgelegd

Dat Israël zijn tijd ver vooruit is bleek toen ik te gast was in Haifa, in Technion, Israëls instituut voor technologie. In dit instituut is de Faculteit voor biologie, The Laboratory of Cancer Biology and Cannabinoid Research gevestigd. Tijdens een buitengewoon interessante rondleiding door dit onderzoekslaboratorium deed professor David (Desi) Meira uitgebreid verslag van zijn onderzoek naar de medicinale werking van verschillende extracten van cannabis.

Professor Meira heeft meer dan 144 extracten gedetecteerd die allemaal zijn omschreven en opgeslagen in een database. Met deze verschillende extracten ging hij aan de slag. Hij toonde aan dat het antwoord op de vraag of een bepaalde verhouding THC en CBD helpt ter bestrijding van kanker veel ingewikkelder is dan menigeen denkt. Zo liet hij zien dat twee extracten met exact dezelfde verhouding THC en CBD in het ene geval alle tumorcellen van borstkanker doodde en in het andere geval helemaal niets deed. Er zijn dus meer stoffen bepalend voor de geneeskrachtige werking dan alleen THC en CBD.

Veel cannabinoïden zijn belangrijk voor geneeskrachtig effect

De vraag naar de geneeskrachtige werking wordt mede bepaald door de verhouding van de overige cannabinoïden. Deze hadden samen met THC en CBD een bepalend effect op de medicinale werking. Het is dus echt niet zo dat je kunt zeggen dat cannabisolie goed is tegen kanker of andere ziektes. Het hangt er heel erg van af hoe het extract is samengesteld. Dat het een bijzonder complex proces is staat vast. We zijn nog maar aan het begin van een lange weg.

De manier van extraheren is van groot belang

Interessant is dat professor Meira aantoonde dat de manier van extraheren ook bepalend kan zijn of een extract werkzaam is of niet. De in Nederland veelgebruikte Co2 methode werkt in sommige gevallen helemaal niet bij het doden van kankercellen. Een andere extractiemethode van een extract met precies dezelfde samenstelling deed wel zijn werk. Bij de Co2 methode om CBD-olie te maken blijft 2 % zware metalen achter in het extract.

Roken hoeft niet meer

In schril contrast hiermee zag ik in Israël in een bedrijf verschillende producten van cannabisextracten, zoals een reukloos poeder dat je in warme en koude dranken kan doen en medicinale werking heeft. Al deze producten waren gecertificeerd en uitgebreid onderzocht. Het verschil met Nederland is dat exact bekend is wat er in de producten zit. Een dergelijke ontwikkeling van cannabisproducten is het gevolg van innovatief investeren en wetenschappelijk onderzoek doen. Nederland is helaas nog ver verwijderd van een dergelijk scenario.

Het wordt tijd voor regelgeving in Nederland

In Nederland moeten we het voorlopig doen met zes soorten medicinale cannabis die door Bedrocam worden geteeld en voor veel patiënten geen soelaas bieden.

Rechters nemen medicinale gebruiker in bescherming

Omdat elke ontwikkeling op het gebied van medicinale cannabis uitblijft en patiënten vaak gedwongen zijn om zelf de soorten te telen die wel werkzaam zijn, worden deze patiënten door rechters regelmatig in bescherming genomen.

Dat is vreemd want rechters moeten de wet toepassen en deze niet opzij schuiven. Strikt genomen doen ze dat ook niet, maar het komt er in de praktijk wel op neer. Dit toont eens temeer aan dat in ons land echt wat moet gebeuren op het gebied van wetgeving voor medicinaal gebruik.

Medicinaal gebruik op de agenda bij de kabinetsformatie

Zeker als je de ontwikkelingen in Israël in ogenschouw neemt kan je niet anders concluderen dan dat wij in de achterhoede in slaap zijn gesukkeld. Na de Wet gesloten coffeeshopketen is het een gemiste kans als medicinaal gebruik niet op de agenda komt bij de komende kabinetsformatie.

mr. Maurice Veldman

Amsterdam, 4 april 2017